opady medyczne

Odpady medyczne i ich utylizacja

Są nieodłącznym elementem każdej działalności medycznej, powstają w lecznictwie zamkniętym i otwartym, a także badawczym i eksperymentalnym oraz mogą występować w postaci stałej, ciekłej lub gazowej – mowa oczywiście o odpadach medycznych. Niezależnie od rodzaju placówki oraz tego, czy jest to przychodnia weterynaryjna, szpital, sanatorium rehabilitacyjne czy jeszcze inny obiekt zajmujący się uzdrawianiem, zawsze powstaje problem utylizacji odpadów medycznych. Rozporządzenie Ministra Zdrowia wyszczególnia dozwolone sposoby unieszkodliwiania odpadów.

Pierwszą metodą jest termiczne przekształcanie odpadów. Chodzi po prostu o spalanie szkodliwych substancji w piecu. Prawo w związku z tym sposobem nakłada na lecznice szereg obowiązków, które należy wypełnić. Przede wszystkim temperatura w komorze spalania nie może spaść poniżej 850°C, gdy odpady zawierają mniej niż 1% związków chlorowcoorganicznych, a w przypadku odpadów niebezpiecznych, zawierających ponad 1% wspomnianych związków – minimum 1100°C. Z kolei instalacja powinna zostać wyposażona w palnik pomocniczy, który włączy się automatycznie zawsze, gdy odnotuje ochłodzenie pieca. Pozostałości po termicznym przekształceniu odpadów, jeśli tylko istnieje taka możliwość, można poddać odzyskowi. Wątpliwości wobec tej metody utylizacji z pewnością budzą emisja spalin oraz stosunkowo wysokie koszty. Zaletą pozostaje redukcja odpadów nawet do 90% objętości, a także wysoka skuteczność w wyjaławianiu z toksyn.

strzykawki odpadyAlternatywą dla termicznego przekształcania odpadów jest autoklawowanie, czyli utylizacja za pomocą sterylizatora parowego. Jest to urządzenie od dekad obecne w branży leczniczej, które początkowo używano do oczyszczania przedmiotów wielorazowego użytku, takich jak strzykawki czy narzędzia chirurgiczne, a dziś stosuje się je przy unieszkodliwianiu każdego typu substancji medycznych. Podczas autoklawowania odpady umieszczone w workach pozostawia się w szczelnym pomieszczeniu, które wypełnia się parą o temperaturze 130-190°C. Cały proces trwa od 0,5 godziny do 1,5 godziny, a regulowanie ciśnienia pary umożliwia skuteczną walkę z patogenami. Odpady po autoklawowaniu mogą być składowane na zwykłym wysypisku śmieci. Obiekcje budzi fakt, że są przedmioty, których nie można zutylizować za pomocą sterylizatora parowego. Niektórzy uważają też, że autoklaw nie daje 100% skuteczności w niszczeniu patogenów.

Jeszcze innym sposobem na utylizację odpadów medycznych jest przetwarzanie mikrofalowe, które wiąże się oczywiście z wykorzystaniem promieniowania mikrofalami. Najpierw jednak odpady medyczne zostają poddane czyszczeniu parą (zmniejszając tym sposobem zakażenie lotnymi patogenami), a następnie kruszone i zamoczone. Dopiero tak przygotowane trafiają do nagrzanej komory, w której poddane zostają promieniowaniu mikrofalowemu. W zależności od rodzaju odpadów działanie mikrofalami trwa 30 minut lub dłużej. Potem przechowuje się je w temperaturze 95°C, co ma zapewnić pełną dezynfekcję. Zaletą tej metody jest zamknięty system, dlatego niepotrzebne są urządzenia oczyszczające. Jednak wiele testów pokazało, że niektóre bakterie mogą przeżyć.

dezynfekcja odpadów medycznychDezynfekcja chemiczna to ostatnia metoda, którą wymienia Rozporządzenie Ministra Zdrowia. Budzi ona prawdopodobnie najwięcej wątpliwości, ze względu na potencjalne szkodliwe oddziaływanie chemikaliów na organizm ludzki i środowisko naturalne. Poza tym ten sposób utylizacji nie obejmuje szczątków ludzkich i zwierzęcych oraz odpadów chemicznych. Najczęściej przy tego rodzaju dezynfekcji używa się chloru. Przetworzone substancje rozdrabnia się i wywozi na wysypisko.

Wraz z rosnącą liczbą placówek medycznych, wzrasta ilość odpadów medycznych, które podobnie jak innego rodzaju odpady wymagają właściwej segregacji i utylizacji. Bez względu na wielkość obiektu świadczącego usługi zdrowotne, każdy z nich musi przestrzegać przepisów prawa odnoszących się do recyklingu tego typu odpadów.