Szkodliwe substancje elektrosmieci

Szkodliwe substancje w elektrośmieciach

Elektrośmieci stanowią duże zagrożenie dla środowiska naturalnego, a co za tym idzie, również dla człowieka. Konsekwencje nieodpowiedniego obchodzenia się z odpadami elektronicznymi nadal nie są powszechnie uświadamiane – komponenty wykorzystane do budowy urządzeń często są szkodliwe, a nawet trujące.

Wraz z postępem technologicznym w parze idzie coraz krótszy czas, w ciągu którego technologie są aktualne. Ciągły pociąg do nowości, bycia na czasie czy po prostu wyższej funkcjonalności, powoduje rosnącą ilość niechcianego sprzętu. Kilkanaście lat temu statystyczny Polak mógł policzyć na palcach jednej ręki wszystkie urządzenia elektryczne, których był posiadaczem. Dziś sytuacja wygląda zupełnie inaczej – odtwarzacze MP3, telefony, laptopy, tablety. Wszystkie te urządzenia starzeją się w zastraszającym tempie, a ich przechowywanie czy wyrzucanie w nieodpowiednich miejscach może mieć poważne konsekwencje. Zwiększona ilość odpadów musi być połączona z większą dotyczącą nich odpowiedzialnością.

Skladowanie elektrosmieciSzkodliwe substancje występują w urządzeniach w niewielkich dawkach. Zagrożenie zazwyczaj nie sprowadza się jednak do zatrucia poprzez bezpośredni kontakt – sprawa jest o wiele bardziej złożona. Niewłaściwie składowane lub utylizowane elektrośmieci są niebezpieczne w pierwszym kroku dla środowiska naturalnego. Szkodliwe substancje mogą dostać się do gleby, a w dalszej kolejności do wód gruntowych. Te z kolei powrócą do człowieka w formie kwaśnych deszczy lub w roślinach, które czerpią środki odżywcze z gleby – w ten sposób chorobotwórczy krąg zamyka się. Z pozoru mało istotny problem rośnie i zaczyna bezpośrednio zagrażać człowiekowi.

Przy budowie sprzętu elektronicznego wykorzystuje się wiele różnego rodzaju substancji. Część z nich jest mało oczywista dla statystycznego konsumenta. Przykładem może być zastosowanie złota w układach komputerów. Żartobliwie można powiedzieć, że zwykły telefon komórkowy mieści w swojej obudowie niemal całą tablicę Mendelejewa. Przedstawicielem szkodliwej jej części jest chociażby azbest. Kojarzony przede wszystkim z dachami i akcją jego usuwania z domostw. W technologii ceniony jest za swoje właściwości izolacyjne. Jego włókna mogą dostać się do dróg oddechowych, gdzie przyczepią się do ścian płuc. Ich obecność w organizmie może powodować raka płuc, pylicę azbestową i międzybłonniaka płuc.

Kolejnym sztandarowym przykładem może być rtęć, którą stosuje się w niektórych świetlówkach. Gdy przedostanie się do mózgu, wywołuje chociażby zaburzenia mowy, wzroku, słuchu, negatywnie wpływa na koordynację ruchową. Możliwe są także zmiany nowotworowe i deformacje kości. W urządzeniach starszego typu możliwe jest występowanie freonu, wykorzystywanego przede wszystkim w układach klimatyzacji czy lodówkach, gdzie pełnił funkcje chłodnicze. Jego stosowanie jest już zabronione ze względu na szkodliwy wpływ na warstwę ozonową otaczającą ziemię.

BaterieW stopach lutniczych szkodliwych składnikiem jest z kolei ołów. Pojawia się także w lampach kineskopowych i akumulatorach. Ma tendencję do magazynowania się w wątrobie, szkielecie i mózgu. W dużych ilościach powoduje uszkodzenia neurologiczne, niesie ze sobą także zagrożenia nowotworowe. Kadm stanowi jeden z budulców baterii wykorzystywanych w urządzeniach elektrycznych. Jego nadmiar w organizmie wpływa negatywnie na funkcje rozrodcze człowieka, działanie nerek, powoduje zmiany nowotworowe, chorobę nadciśnieniową i deformacje szkieletu.

Kolejną szkodliwą substancją zawartą w elektrośmieciach jest chrom, kojarzony głównie z błyszczącymi ozdobami, a stosowany także jako ochrona antykorozyjna. Może wywoływać alergie, choroby skórne oraz zaburzenia układu krążenia. Stosowane powszechnie w przemyśle komputerowym związki bromu są z kolei źródłem problemów neurologicznych. Przewlekłe zatrucie powoduje trudności w mowie, apatię, utraty pamięci, a także otępienie. Nikiel znajdujący się w lampach kineskopowych, bateriach lub powłokach galwanicznych wywołuje zmiany w szpiku kostnym, uszkodzenia błon śluzowych, przyczynia się do powstawania nowotworów.

To tylko niektóre z niebezpiecznych substancji jakie można znaleźć w obudowach sprzętów elektrycznych i elektronicznych. Bardzo ważne jest, by uświadomić sobie skalę zagrożenia. Zaledwie jedna bateria srebrowa może zanieczyścić aż metr sześcienny gleby, a także czterysta litrów wody. Patrząc na ilości niewłaściwie składowanych odpadów, wartości te można jedynie mnożyć.