gospodarka odpadami proces

Zasada 5R – recykling i zrównoważone gospodarowanie odpadami

Jest ich coraz więcej i pomimo edukacji na temat ekologii oraz wprowadzeniu działań proekologicznych, ich ilości nie maleje, wręcz przeciwnie – rośnie w niewiarygodnym tempie. Mowa o odpadach, które już w drugiej połowie XX wieku stanowiły wyzwanie cywilizacyjne. Dziś nie jest inaczej, problem ten staje się jednym z głównych tematów dyskursu publicznego w Polsce i na świecie. Zasadne jest tutaj pytanie, czy istnieje złoty środek na zmniejszenie ilości śmieci oraz zbudowanie zrównoważonej gospodarki odpadami?

skladowanie odpadowPrzede wszystkim trudno jest mówić o ograniczeniu ilości odpadów w czasie dynamicznego postępu technologicznego, kiedy to popyt na wszelkiego rodzaju dobra konsumpcyjne stale rośnie. Niestety również w przypadku produktów głównie z gałęzi elektroniki, można spotkać się ze zjawiskiem skróconego cykl życia produktu. Wiąże się to z ich krótką żywotnością i wykorzystywaniem przez konsumentów, co dodatkowo napędza produkcję nowych sprzętów i ich sprzedaż. Taka kolej rzeczy powoduje, że zużyte urządzenia trafiają na wysypiska w o wiele krótszym czasie, niż miało to miejsce jeszcze kilkadziesiąt lat temu.

Niewątpliwie w całym procesie gospodarowania odpadami mającym na celu redukcję odpadów, dużą rolę odgrywa recykling. Jednak recykling to nie wszystko. Tu znaczącą rolę odgrywa także strategia 5R (wcześniej zasada 3R), zaproponowana przez Unię Europejską, na którą składają się poszczególne zasady:

Reduce – tę ideę uważa się za jedną z ważniejszych. Opiera się ona na redukcji i ograniczaniu produkcji odpadów. Aby ta zasada, jak i wszystkie następne zostały spełnione trzeba informować społeczeństwo o narastającym problemie nadmiernej produkcji rzeczy, które są nabywane w sposób nieprzemyślany przez konsumentów. Aby przyczynić się do wypełniania tej zasady, podczas każdego zakupu warto zastanowić się, czy dana rzecz jest niezbędna oraz z jakiego tworzywa została wykonana.

Reuse – w myśl tej zasady należy ponownie wykorzystać produkty, które ma się już w posiadaniu. Jeśli w obecnej postaci nie znajdują już zastosowania, być może można je wykorzystać do nowej funkcji. Przykładem działania według tej zasady jest wykorzystanie szklanej butelki jako wazon lub oddanie nienoszonej odzieży osobom potrzebującym.

Recycle – czyli segregacja i poddawanie odpadów procesowi recyklingu. Coraz więcej osób prywatnych, ale też i firm segreguje odpady zgodnie z wytycznymi dzieląc je na podstawowe: papier, plastik czy szkło. Co istotne, powstaje coraz więcej firm, które zajmują się gospodarowaniem odpadów – dzięki nim znaczna ilość odpadów nie trafia na dzikie wysypiska śmieci.

Recover – ta zasada odnosi się do pozyskiwania energii z odpadów. Tu znaczącą rolę odgrywają nowoczesne spalarnie, do której trafiają produkty spalarne, jednocześnie nie nadające się do recyklingu z różnych powodów. Dzięki istnieniu takich miejsc, powstała energia cieplna jest wykorzystywana przez sam zakład, co istotne, czasem potrafi także zaspokoić częściowe zapotrzebowanie na energię miasta.

Renew – ostatnia z zasad mówi o konieczności odnawiania zasobów. Niezwykle ważny jest tutaj materiał, jaki producenci wykorzystują do produkcji towarów, dlatego też coraz częściej są namawiani nie tylko do stosowania materiałów odnawialnych, ale i ich tworzenia.

Strategia 5R to wielkie korzyści dla środowiska naturalnego i przedsiębiorców. Dzięki niej Ziemia może stać się mniej zanieczyszczona, a większość produktów zostać przetworzona czy wykorzystana ponownie. Trudno jednoznacznie ocenić, czy wprowadzenie tej strategii w różne działalności życia okaże się złotym środkiem na problemy z odpadami. Z pewnością przyczyni się do ich zmniejszenia, a to już pierwszy krok w dobrą stronę.